
Kilis’in Yarar Sağlayan Besinleri
Metin MERCİMEK
Tarih boyu yemek ve beslenme faktörünün insan üzerindeki etkisi çok büyük olmuştur. Bazı tür yemeklerin tüketilmesi sağlık ve şifa kaynağı olarak yorumlanmış, bazılarının ise yenilince sevap olduğu söylenegelmiştir.
Bu itibarla türleri saymakla bitmeyen, lezzeti damaktan silinmeyen ve de şifa yönü olduğu hep konuşulan Kilis besinlerinin mutlaka ve mutlaka bir ayrıcalığı vardır.
İlk yarar sağlayan besinimiz zeytinyağıdır. Kilis zeytinyağı ağır olmasına rağmen lezzet ve fayda yönünden ayrı bir yapısı vardır. Yıllarca bünyeye sonsuz yarar sağladığını ifade eden Kilis insanı, her çeşit yemek yapımlarında zeytinyağını sofralarından hiç eksik etmemiştir. Bilhassa sabah kahvaltılarında “ZAHTER” denilen kuru sosla zeytinyağının tüketilmesi onlara büyük güç vermiştir.
İkinci yarar sağlayan besin ise, sıkı sık tüketilen ve de meyan kökünden elde edilen meyan şerbetidir. Toprak altında birçok mineral ve vitaminlerle beslenen meyan kökü, Kilis ve çevresinde sıkça yetişmektedir. İçildikçe huzur ve ferahlık veren meyan şerbeti, Kilis’te hâlâ tüketilmekte ve nostaljik görünümüne renk katmaktadır.
Üzüm denince aklımıza yarar sağlayan besin gelmektedir. Aylarca üzüm bağlarında piknik sefasını sürdüren Kilis insanı, bu zaman içinde yaş üzümle beslenir ve onu toprağında kurutur. Kurutulmuş olan üzümleri kış boyunca sandıklara koyarak tüketmeye başlar. Ayrıca bu tüketimini ayrı ayrı zamanlarda devam ettirir. Bu denli bir beslenme tabi ki Kilis insanına güç verir ve yarar sağlar.
Diğer yarar sağlayan besinlerimizden biri de buğday olgunlaşmaya başlayınca elde edilen bulgurun firik pilavına dönüşmesidir. Pilavlar serisinde önemli bir yer alan firik pilavı, buğdayın en yarar sağlayan döneminde yapılmaktadır.
Bir de sevabıyla yarar sağlayan besinimiz “EKMEK AŞI” vardır. Bilindiği üzere, sofralarımızda arta kalan ekmekleri analarımız hiçbir zaman çöpe atmazlar, onu saklar, “Ekmek Aşı” yaparlar. Ekmeğe böylesine değer veren analarımızın yaklaşımı, kutsallık bazında halkımızı tarafından “EKMEK AŞI, SEVAP AŞI” olarak yorumlanmıştır.
Şimdi gelelim süpere yarar sağlayan “Lokman Hekim Yemeği” diye adlandırılan “SARIMSAK AŞI”na. Sık sık tüketilen sarımsak aşı, Kilis’in vazgeçilmez sağlık ve lezzet yemeğidir. Yararından o kadar söz edilen Sarımsak Aşı, belki de Kilis insanında atak ve cesaretin gelişmesine ve belki de bu insanların doğal yapısında bulunan düşünce tomurcuklarının aşılmasına neden olmuştur?
Kilis’te yıllarca tüketilen kavrulmuş karpuz çekirdeğinin bile kim bilir ne denli faydaları olmuştur?
İşte, yaşantımıza güç veren ve de bizleri güzel ve anlamlı düşüncelere sevk eden, yararlı Kilis besinlerinin bir başka güzelliğinde buluşmak üzere hoşça kalın... |